SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
6
6
8
4
3
4
5
Văn hóa - Xã hội 11 Tháng Hai 2019 4:10:00 CH

Kỷ niệm 100 năm Nghệ thuật cải lương

Bảo tồn và phát huy âm nhạc dân tộc - đơn ca tài tử, cải lương trong xã hội hiện nay

 

Âm nhạc dân tộc mà chúng ta đang có là sự kết tinh đáng tự hào của những sáng tạo nghệ thuật vô giá được lưu truyền, bồi đắp qua nhiều thế hệ, là minh chứng sống động cho một nền văn hóa dân tộc đa dạng, giàu bản sắc và có lịch sử lâu đời. Trong đó, phải kể đến loại hình âm nhạc đờn ca tài tử và cải lương. Thế nhưng, vốn quý này lại đang phải đối mặt với nguy cơ đang dần mai một khi mà giới trẻ ngày nay - thế hệ tương lai của đất nước không mặn mà níu giữ.
Âm nhạc dân tộc trước nỗi lo mai một
Âm nhạc dân tộc là những sản phẩm văn hóa do Nhân dân sáng tạo ra, nó đã trở thành món ăn tinh thần trong đời sống của người dân Việt Nam, là nhân tố góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Nghệ thuật âm nhạc dân tộc nói chung và đờn ca tài tử, cải lương nói riêng đã và đang bị tác động rất lớn bởi cơ chế thị trường. Trong tiến trình hội nhập hiện nay đã mang đến nhiều dòng âm nhạc hiện đại, mới mẻ, hấp dẫn người nghe. Âm nhạc dân gian dường như đã trở nên lạc hậu, không còn phù hợp với thị hiếu đương đại. Hầu hết giới trẻ ngày nay chỉ thích nghe và hát nhạc trẻ, nhạc nước ngoài mà quên đi hoặc không còn mặn mà với âm nhạc dân tộc. Những điệu í a, ứ hừ, hồng hồng tuyết tuyết, tiếng đàn bầu, đàn kìm dường như đang trở nên lạc nhịp trong thời đại của công nghệ số. Phần lớn giới trẻ chỉ biết đến âm nhạc qua những sân khấu hoành tráng, âm thanh, ánh sáng tân kỳ với các dòng nhạc sôi động chứ không phải một buổi biểu diễn nghệ thuật đờn ca tài tử - cải lương với sân khấu là một bộ ván ngựa, một chiếc chiếu, một khoảng sân với mấy chiếc ghế ngồi cho nhạc công và diễn viên. Các loại hình âm nhạc đặc sắc như nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây nguyên, quan họ, ca trù, hát xoan, đờn ca tài tử đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, nhưng hiện nay vẫn sống lay lắt vì thưa vắng người nghe, người xem. Chính điều này đã khiến những người có tâm huyết với dòng âm nhạc dân tộc hết sức lo ngại, các nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc dân tộc gặp rất nhiều khó khăn. 
Trong những năm gần đây, với mong muốn mang âm nhạc dân tộc đến gần hơn với công chúng trong thời kỳ hội nhập, nhiều loại hình nghệ thuật đã có những cách tân, làm mới để thu hút khán giả. Nhưng chính sự cách tân đó vô tình làm biến chất, biến dạng các loại hình âm nhạc dân gian đặc sắc và làm mờ dần bản sắc dân tộc. Bên cạnh đó, xu hướng "thương mại hóa" nhằm chiều theo những thị hiếu thấp kém của một bộ phận khán giả, một số nghệ sĩ vì miếng cơm manh áo mà làm biến dạng loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc, làm cho nghệ thuật dân tộc không còn ý nghĩa như nguyên bản. 
 
Một tiết mục trong chương trình giới thiệu trích đoạn cải lương tại Nhà truyền thống quận. (Ảnh: ND)
 
Nỗ lực bảo tồn âm nhạc dân tộc trong cuộc sống hiện đại
Bảo tồn âm nhạc dân tộc không chỉ là ngăn chặn sự lãng quên, sự hủy hoại những giá trị âm nhạc truyền thống mà vấn đề cốt lõi là phải bảo đảm cho những giá trị âm nhạc đó phát huy tác dụng trong môi trường văn hóa mới, phù hợp với điều kiện con người trong thời đại mới.
Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc; Nghị quyết số 33 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa và con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước, trong những năm gần đây nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc được phát huy trong đó có âm nhạc dân tộc như đờn ca tài tử, cải lương.
Đối với quận Bình Thạnh, để góp phần thiết thực vào việc giữ gìn và phát huy giá trị của Di sản văn hóa phi vật thể và quảng bá loại hình nghệ thuật "Đờn ca tài tử, cải lương", thời gian qua, Trung tâm Văn hóa quận đã tham gia, tổ chức nhiều cuộc thi, những buổi sinh hoạt câu lạc bộ đờn ca tài tử định kỳ, đưa đờn ca tài tử vào trường học và những điểm sáng văn hóa nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân và giáo dục thế hệ trẻ. Điển hình như tham gia Liên hoan đờn ca tài tử thiếu nhi cấp thành phố với chủ đề "Em yêu Tổ quốc Việt Nam"; Liên hoan ca múa nhạc dân tộc Giai điệu quê hương; phối hơp với sân khấu Lê Hoàng tổ chức chương trình giới thiệu trích đoạn tuồng cổ cải lương tại Nhà truyền thống quận đã thu hút trên 300 lượt người xem. Đặc biệt, tổ chức Liên hoan Đờn ca tài tử - cải lương quận Bình Thạnh lần III với 39 tiết mục tham gia dự thi, thu hút trên 500 lượt người xem, đây là cuộc thi định kỳ hàng năm và tính đến nay Trung tâm Văn hóa đã duy trì được 3 năm kể từ khi đờn ca tài tử được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Ngoài ra, định kỳ tối thứ 5 hằng tuần tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ đờn ca tài tử cải lương Gia Định ở Nhà truyền thống quận và tối thứ 2 tại Nhà văn hóa Thanh Đa.
Với phương châm: âm nhạc dân tộc chưa đến được với các bạn trẻ, thanh thiếu niên thì coi như thiếu một phần sức sống, vì vậy Trung tâm Văn hóa quận Bình Thạnh đã phối hợp với Trung tâm Văn hóa thành phố, phòng Giáo dục và Đào tạo quận tổ chức 4 chương trình biểu diễn nghệ thuật đưa đờn ca tài tử và âm nhạc dân tộc đến với học sinh tại bốn trường học trên địa bàn quận gồm các trường Tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, Bình Hòa, Thanh Đa và Tầm Vu. Theo đó, các thành viên trong câu lạc bộ sẽ giới thiệu cho các em những nét đặc trưng cơ bản của đờn ca tài tử cũng như một số loại nhạc cụ của đờn ca tài tử, qua đó hướng dẫn trực tiếp cho các em một số bài bản đờn ca tài tử để các em làm quen… Nhìn vào không khí trong những buổi giao lưu có thể thấy việc đưa đờn ca tài tử vào trường học đã đạt được thành công bước đầu. Đây thật sự cũng là một "sân chơi" mới cho đờn ca tài tử, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nghệ nhân đờn, nghệ nhân ca "truyền lửa" đam mê đờn ca tài tử cho thế hệ trẻ - những người sẽ gánh trọng trách bảo tồn và phát huy các giá trị nghệ thuật độc đáo, nhân văn của đờn ca tài tử trong tương lai. Bên cạnh đó, Trung tâm Văn hóa còn phối hợp với câu lạc bộ điểm sáng văn hóa tổ chức chương trình giao lưu biểu diễn đờn ca tài tử tại điểm sáng văn hóa - Cà phê Hương Quỳnh.
Để bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật của âm nhạc dân tộc chúng ta không chỉ dừng lại ở việc tổ chức liên hoan, giao lưu, đưa đờn ca tài tử vào trường học mà cần chú trọng hơn nữa vào việc mở các lớp dạy đào tạo bài bản, quảng bá rộng rãi đến Nhân dân bằng các phương tiện truyền thông đại chúng như báo, đài phát thanh, youtube, bản tin Gia Định… đầu tư kinh phí cho những công trình sáng tác, dàn dựng và biểu diễn. Đặc biệt, là cần quan tâm, nuôi dưỡng người tài, tạo điều kiện cho họ ổn định và sống được với nghề, đó cũng là mục đích cho thế hệ trẻ hướng theo con đường âm nhạc dân tộc…
mỹ dung

Số lượt người xem: 17    

TIN MỚI HƠN

TIN ĐÃ ĐƯA

Xem tiếp
Xem theo ngày Xem theo ngày
  • Không tiêu đề
Tìm kiếm