SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
9
1
0
2
2
9
2
Tin tức sự kiện 13 Tháng Hai 2018 12:10:00 CH

Kỷ niệm 50 năm Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968

Dấu ấn trên vùng đất Bình Hòa - Thạnh Mỹ Tây

 

Thời gian qua đi, chiến tranh đã lùi dần vào dĩ vãng, nhưng âm vang của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 vẫn còn vọng mãi.
Nhân kỷ niệm 50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Ban Tuyên giáo Quận ủy điểm lại một vài sự kiện nổi bật gắn với vùng đất Bình Hòa - Thạnh Mỹ Tây năm xưa (Bình Thạnh ngày nay).
Đêm mồng một Tết Mậu Thân (30/01/1968), đồng chí Võ Văn Thạnh (Ba Thắng), Chính ủy Phân khu 6 từ cơ sở nhà đồng chí Nguyễn Nông, số 241/5 Bạch Đằng đến sở chỉ huy số 7 Yên Đỗ - tiệm phở Bình (nay là số 7 Lý Chính Thắng) để phổ biến hiệu triệu của Mặt trận Dân tộc giải phóng và lệnh chuẩn bị nổ súng, 2 giờ ngày mồng hai Tết (31/01/1968), giờ "G" đã được báo hiệu bằng 8 phát đạn cối 82 bắn vào sân bay Tân Sơn Nhất.
Tại Thạnh Mỹ Tây, tiểu đoàn 3 Dĩ An từ điểm ém khu vực Cầu Sơn, đúng 2 giờ mồng hai Tết, tiến đánh chiếm chi cảnh sát Hàng Xanh, diệt nhiều tên, làm chủ khu vực này. Sáng mồng ba Tết, một bộ phận tiểu đoàn 3 phát triển tiến công sang khu vực phía tây Cầu Sơn. Địch tiếp tục điều quân đến, phản kích giải tỏa, có máy bay lên thẳng vũ trang và máy bay chiến đấu yểm trợ. Chúng bắn bừa bãi vào khu dân cư, khói lửa ngùn ngụt một vùng trời. Chiến sự tại chỗ ác liệt, tiểu đoàn 3 Dĩ An trụ ở khu Hàng Xanh cả ngày mồng ba Tết, đến đêm mới rút.
Tại Bình Hòa, từ ngày mồng ba đến mồng năm Tết, một cánh quân ta giao tranh ác liệt với tiểu đoàn 38 và tiểu đoàn 41 biệt động quân ngụy tại ngã năm, bắn cháy một xe M113, diệt nhiều tên địch. Sau đó, quân ta kéo qua Cây Thị, rút về Xóm Thơm (Gò Vấp) an toàn. Tuy vậy, phải mấy ngày sau địch mới kiểm soát được khu vực Bình Hòa.
Tại Bình Quới Tây được sự chỉ đạo của Ban cán sự Thị Nghè, chi bộ địa phương do đồng chí Bùi Văn Mới lãnh đạo đã tổ chức quần chúng nổi dậy kết hợp với lực lượng vũ trang tại chỗ chiếm đồn dân vệ Cây Me. Lúc 11 giờ mồng ba Tết, đồng chí Bí thư chi bộ cùng du kích giả vờ vào chúc rượu cho lính, rồi bất ngờ dùng súng colt áp vào bắt sống 5 tên, diệt 2 ác ôn, chiếm đồn, thu 18 súng các loại, một số máy móc. Nhân dân Bình Quới Tây tổ chức mít tinh mừng thắng lợi. Trong khi đó, tiểu đoàn 4 Thủ Đức tiến công phá cầu xa lộ không thành, tối mồng hai Tết, đại đội 2 của tiểu đoàn vượt sông sang ấp 10 xã Bình Quới Tây. Ngày mồng sáu Tết, đại đội 2 từ ấp 10 phát triển ra ấp 9, diệt bót Bình An, ngày mồng bảy Tết đánh sập Cầu Kinh. Địch triển khai hai tiểu đoàn thủy quân lục chiến gần ấp 9 và ấp 10 Bình Quới Tây kết hợp với tàu chiến trên sông và một đại đội lính Bảo an rải dài trên trục lộ từ ấp 9 đến ấp 10 thực hiện phản kích dưới sự yểm trợ của máy bay, pháo. Quân ta ngoan cường chống trả, giữ vững trận địa. Một mình chiến sĩ Lý Hùng dùng súng B40 diệt 5 xe tăng và xe bọc thép. Các nữ chiến sĩ vừa tận tụy phục vụ chiến đấu vừa chiến đấu rất dũng cảm. Nữ chiến sĩ biệt động Bé Sáu vừa vận chuyển trên 100 kg thuốc nổ theo đơn vị và tổ chức đưa 7 chiến thương của tiểu đoàn 3 Dĩ An bị kẹt ở khu vực Cầu Sơn về căn cứ an toàn. 
Ngày 28/02/1968, tiếng súng nội thành mới tạm dứt, đợt 1 tổng công kích - tổng khởi nghĩa kết thúc.
Sau cơn choáng váng, địch hồi phục và tăng cường lực lượng về Sài Gòn - Gia Định, phản kích ác liệt, các lực lượng ta vừa chiến đấu giữ bàn đạp vừa chuẩn bị vào đợt 2. Trước khi vào đợt 2, Quận ủy Thạnh Mỹ Tây (mật danh Quận ủy Quận 10), được thành lập gồm: Bí thư Phan Thị Cúc (Tư Cúc), Phó Bí thư Trường Thắng (sau hy sinh), các ủy viên thường vụ Đặng Chí Hướng (Hai Hướng), nữ đồng chí Sáu Ngân, quận ủy viên Hai Bông.
Quận ủy có một chi bộ ở Xóm Cối (Phường 26 hiện nay) gồm Bí thư Tư Phàn, các chi ủy viên Hai Năng, Tư Thợ Mộc (sau hy sinh). Ở Bình Hòa, cấp ủy Phường 10 do Trần Hữu Phước làm Bí thư.
Ta vào đợt 2 trong tình thế không còn yếu tố bất ngờ. Tại khu vực Đồng Ông Cộ và các vùng phụ cận, ngày 28/4/1968, một đơn vị quân chủ lực giải phóng thuộc trung đoàn Đồng Nai về ém quân để chuẩn bị vào đợt 2, quần chúng tại đây tích cực che chở và tiếp tế.
Lúc 0 giờ 30 phút ngày 05/5/1968, mở màn cao điểm đợt 2, hỏa tiễn H12 và DKB của ta bắn vào các mục tiêu, sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tổng tham mưu, Đại sứ quán Mỹ, Dinh Độc Lập...
Hai tiểu đoàn của phân khu 5 tiến công khu cầu Bình Triệu, ngã ba Hàng Xanh và cầu Bình Lợi. 3 giờ sáng ngày 05/5, một đại đội bộ binh của ta dùng xe tải hành quân về phía Quận 1, đến cầu Phan Thanh Giản (cầu Điện Biên Phủ ngày nay), dùng B40 bắn bót gác địch, vượt cầu, chiếm các nhà cao tầng ở khu vực cuối đường Tự Đức. Hải quân ngụy đóng ở cầu Thị Nghè bỏ chạy, một số trụ lại chống cự yếu ớt. Địch điều lực lượng đến phản kích. Một bộ phận thuộc tiểu đoàn Phú Lợi 1 được quần chúng hỗ trợ, chiến đấu quyết liệt nhiều ngày bắn cháy nhiều kho địch ở Tân Cảng.
Ở khu vực phía tây cầu Thị Nghè, quân ta đánh trả tiểu đoàn thủy quân lục chiến "Cọp biển", làm chủ trận địa đường phố có nhiều quân ngụy, bắn gãy chân tên chuẩn tướng Nguyễn Ngọc Loan (tên này phải vào bệnh viện, mất chức giám đốc Tổng nha cảnh sát).
Cao điểm một của đợt 2 tạm lắng những ngày 12, 13/5/1958. Ta vẫn làm chủ khu vực Đồng Ông Cộ. Chuẩn bị vào cao điểm hai, Trung đoàn Đồng Nai vượt được sông ở Bình Quới Tây, tắt sang Đồng Ông Cộ.
Ngày 25/5, ta tiến công một đơn vị cảnh sát ngụy ở gần chùa Quảng Tám (đường Hoàng Hoa Thám). Ngày 26/5 ta đánh hắt địch ra khỏi khu tứ giác Nguyễn Văn Học (Nơ Trang Long) - Lê Quang Định - Ngô Tùng Châu (Nguyễn Văn Đậu) - Chi Lăng (Phan Đăng Lưu).
Trong hai ngày 01 và 02/6, địch bắn hàng ngàn đạn pháo lớn và ba lần cho xe bọc thép tiến công, nhưng đều bị ta đánh bạt. Có hai xe bọc thép bị bắn cháy ở Sở Rác và đường Ngô Tùng Châu. Ngày 03/6 và 10 ngày sau đó, quân ta chuyển sang đánh địch ở Đồng Ông Cộ, làm thiệt hại nặng tiểu đoàn dù số 5 của địch.
Tại khu vực Cây Quéo - Cây Thị, đầu tháng 6/1968, tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn Quyết Thắng do tiểu đoàn trưởng Nguyễn Minh Trân, chỉ huy ở khu vực Cầu Hang (Gò Vấp) tiến chiếm vùng Cây Thị và khu Tịnh xá Trung tâm. Một cánh quân khác thuộc trung đoàn Đồng Nai từ Đồng Ông Cộ kéo sang chiếm vùng Cây Quéo. Quân ta làm chủ vùng Cây Thị - Cây Quéo nhiều ngày.
Ngày 09/6, ta đánh địch ở khu Trần Bình Trọng, Ngô Tùng Châu, ven Xóm Thơm và chuyển sang ấp Bác Ái 10 thuộc vùng Cây Thị. Trưa ngày 12/6, ta tiến công một đơn vị thủy quân lục chiến ngụy đóng ở khu cư xá Hiền Vương (đường Ngô Tùng Châu). Sáng ngày 15/6, ta tiến công Bộ chỉ huy biệt kích dù đóng tại chùa Bửu Lăng, diệt hàng chục tên, trong đó có một thiếu tá cố vấn Mỹ. Đến trưa địch tăng viện phản công, ta bắn cháy một xe tăng tại đầu hẻm 143 Ngô Tùng Châu. Địch dùng cả hơi độc đánh vào trận địa quân giải phóng. Một số chiến sĩ chiến đấu hết đạn buộc phải chôn súng. Đêm 17 rạng 18/6, trong tình thế bị tổn thất nặng, trung đoàn Quyết Thắng quyết định rút ra hướng Củ Chi, Thủ Dầu Một.
Ngày 18/6 cao điểm hai, đợt 2 kết thúc. Suốt 18 ngày đêm chiến đấu ác liệt trong nội thành Gia Định, trung đoàn Quyết Thắng loại khỏi vòng chiến trên dưới 500 tên địch, phá hủy nhiều vũ khí trang bị quân sự của chúng.
Trong cả 2 đợt của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Nhân dân Bình Hòa - Thạnh Mỹ Tây giành quyền làm chủ, tạo bàn đạp và cơ sở hậu cần phục vụ quân giải phóng. Các cơ sở ém người, ém vũ khí đã trực tiếp phục vụ chiến đấu nội thành, tiêu biểu như:  
 
Nhà số 87/44/144 Đinh Tiên Hoàng (thuộc Phường 3 hiện nay) cơ sở của biệt động C10.Y4 và quân báo Phân khu VI, trong nhà có hầm bí mật (là những chiếc lu lớn) bảo vệ cán bộ và ém quân chuẩn bị cho đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
 
Nhà số 87/44/144 Đinh Tiên Hoàng (Phường 3 hiện nay) là cơ sở biệt động C10 (Y4) và quân báo Phân khu 4, có hai hầm bí mật, ém cán bộ và chiến đấu viên lúc chuẩn bị vào đợt.
Chủ nhà 348/38B Bác Ái là đồng chí Trần Văn Miêng, là một người làm nghề chích thuốc dạo và thổi bong bóng nên có biệt danh là "Ông Ba Chích", "Ông Ba Bong Bóng", đồng chí đã âm thầm nhận nhiệm vụ bán nhà cũ ở Xóm Chùa tại Tân Định đến xây dựng cơ sở ém vũ khí này và tiếp nhận vũ khí luôn đảm bảo an toàn, bí mật với cả vợ con. Nhưng trong khi đi làm thuê để nuôi vợ, con, đồng chí bị tai nạn. Trước khi chết, đồng chí gọi vợ đến đưa nửa đồng bạc, nói: "Tôi có một gia tài rất quý là nửa đồng bạc này. Bà giữ, khi tôi đã nhắm mắt rồi mà có người nào cầm nửa đồng bạc đến, khớp với nửa đồng bạc này thì giao ngôi nhà này cho người đó...". Đúng 20 giờ ngày mồng một Tết, Ban chỉ huy cụm biệt động 679 đã được bà Võ Thị Sang, vợ đồng chí Miêng, giao toàn bộ vũ khí dưới hầm nhà, lấy lên lau chùi và nổ súng vào cổng 5 Bộ Tổng tham mưu ngụy đúng giờ G.
Nhà số 348/38 Phan Văn Trị của đồng chí Trần Tú Lệnh, thuộc đơn vị bảo đảm, có hầm bí mật (từ 1966) là nơi xuất phát một mũi chiến đấu viên tiến đánh Bộ Tổng tham mưu ngụy.
Nhà số 93/22 Cường Để (nay là Bùi Đình Túy, Phường 12) là cơ sở biệt động xuất kích đánh Bộ tư lệnh Hải quân ngụy.
Chùa Long Vân, số 111 Bạch Đằng là cơ sở từ 1965, là nơi các đồng chí Võ Văn Thạnh, Nguyễn Đức Hùng đến đây chỉ đạo cánh biệt động đánh Tòa đại sứ Mỹ, Đài phát thanh và Bộ tư lệnh Hải quân.
Cơ sở Trí vận ở số 97/1 Cường Để (nay là Bùi Đình Túy, Phường 12) là nơi đặt Sở chỉ huy một trung đoàn. Từ đợt 1 đến đợt 2, đình Cầu Sơn đã được chọn làm cơ sở hậu cần cho toàn mặt trận, do chi bộ Xóm Cối (nay là Phường 26) đảm trách. Các y, bác sĩ của ta được đưa đến đây để chăm sóc chiến thương, bệnh binh trong gần một tháng trước nanh vuốt kẻ thù. Riêng đợt 2, ấp 8 là chỗ ém quân giải phóng, là nơi được chọn làm địa bàn hậu cần cho hai mặt trận Thị Nghè và Đồng Ông Cộ - Bình Hòa.
Cơ sở 62 Ngô Đức Kế là nơi đặt trạm quân y và đài quan sát mặt trận Đồng Ông Cộ trong đợt 2. Ở đây có hầm bí mật để ém cán bộ, chiến sĩ.
Cơ sở điệp báo quân khu Sài Gòn - Gia Định tại nhà 171 đường Bạch Đằng là nơi che giấu 8 chiến sĩ biệt động. Được chủ nhà che chở, các đồng chí đào hầm ngay trong nhà và được nuôi giấu suốt 5 ngày trước sự lùng sục gắt gao của địch.
Nhà số 328/41 đường Phan Văn Trị, là nơi trú của 6 đồng chí thuộc Trung đoàn Quyết Thắng bị kẹt lại được quần chúng nuôi giấu hơn 20 ngày và sau đó được cơ sở đưa ra căn cứ an toàn.
 Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã làm nên một cột mốc lớn trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, góp phần quyết định đánh bại chiến lược chiến tranh cục bộ của Mỹ. Đây là bản anh hùng ca bất hủ, khắc ghi vào lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc ta và khắc ghi mãi trong trái tim của những người Việt Nam. Đảng bộ và Nhân dân quận Bình Thạnh tự hào có sự đóng góp xứng đáng của quân, dân và đồng bào Bình Hòa - Thạnh Mỹ Tây năm xưa, Bình Thạnh ngày nay, trong chiến công chung đó của dân tộc. Nhiều đồng bào, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh, cống hiến mồ hôi xương máu của mình cho sự kiện có ý nghĩa lịch sử trọng đại này.  
                                                                   ban tuyên giáo quận ủy

Số lượt người xem: 527    

TIN MỚI HƠN

TIN ĐÃ ĐƯA

Xem tiếp
Xem theo ngày Xem theo ngày
  • Không tiêu đề
Tìm kiếm